Bitkisel ürünlerin ve detoks kürlerinin bilinçsiz kullanımı böbrek sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Aydın Türkmen ile Diyetisyen Gökçen Efe Aydın, “doğal olan zararsızdır” düşüncesiyle kullanılan takviyelerin ve bitki çaylarının; böbrek hasarı, sıvı-elektrolit dengesi bozukluğu, tansiyon sorunları ve ilaç etkileşimleri gibi riskler taşıdığına dikkat çekti.
Türk Böbrek Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Türkmen, böbreklerin atık maddeleri uzaklaştırmanın yanı sıra vücudun sıvı ve elektrolit dengesini koruduğunu belirtti. Böbreklerin sistemik dolaşımdan yüksek miktarda kan aldığını ve günde yaklaşık 180 litre sıvıyı süzdüğünü aktaran Türkmen, bu yoğun işlev nedeniyle tüketilen ürünlerin ve ilaçların böbrekler üzerindeki etkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
Bitkisel takviyelerin içerik ve etken madde miktarları markadan markaya değişebiliyor. Üretim ve kalite kontrol sorunları nedeniyle ağır metal, pestisit veya başka maddelerle kontaminasyon riski de bulunuyor. Türkmen, ürünün bitkisel olmasının tek başına güvenli olduğu anlamına gelmediğini; içerik, doz, kullanım süresi ve kişinin sağlık durumunun birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
İnternet üzerinden kaynağı belirsiz ürün almak ve takviyeleri hekim önerisi olmadan uzun süre kullanmak risk oluşturabiliyor. Güvenilir üreticilerden temin edilen ürünler de herkes için uygun olmayabilir. Uzmanlar, bitkisel ürünlerin mevcut tedavilerin yerine kullanılmaması gerektiğini belirtiyor.
Diyetisyen Gökçen Efe Aydın da bitki çayları ve kulaktan dolma bilgilerle hazırlanan kürlerde miktar, kullanım sıklığı ve kişinin sağlık durumunun dikkate alınması gerektiğini ifade etti. Özellikle kronik böbrek hastalarının, diyabetlilerin, hipertansiyon hastalarının ve böbrek nakli alıcılarının hekimlerine danışmadan bitkisel takviye kullanmaması öneriliyor.
Zerdeçalın etken maddesi kurkumin, antioksidan ve antiinflamatuvar özellikleri nedeniyle farklı amaçlarla tercih ediliyor. Ancak kurkuminin her kullanım amacı için bilimsel kanıtlarının yeterli olmadığına dikkat çeken Türkmen, ürünün içeriği ve alınan miktarın önemini hatırlattı. Yüksek doz kurkumin, oksalat içeriği nedeniyle oksalat taşlarına yatkın kişiler açısından ayrıca değerlendirilmelidir.
Türkmen’in işaret ettiği bir diğer konu, bazı ticari bitkisel ürünlerde ilaç etken maddeleriyle kontaminasyon olasılığı. Bazı ağrı kesici gruplarının böbrekte kan akımının düzenlenmesini etkileyebildiğini belirten uzmanlar, kronik böbrek hastalığı bulunanlarda, diyabetlilerde, hipertansiyon hastalarında ve ileri yaştakilerde akut böbrek hasarı riskinin artabileceğini aktardı. Organ nakli alıcılarında ise bitkisel ürünlerin kullanılan ilaçlarla etkileşme ihtimali dikkate alınmalı.
Yorumlar