Ukrayna’nın Rusya’ya karşı kullandığı Starlink’in askeri versiyonu Starshield’e erişimin kısıtlanması, ABD yönetimi, Kiev ve Elon Musk arasında sorumluluk tartışmasına yol açtı. Washington müdahale talimatı verildiğini reddederken Musk, sistemle ilgili kararların ABD hükümetinin kontrolünde olduğunu söyledi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise teknik müdahalenin SpaceX tarafından yapıldığını belirtti.
Ukraynalı yetkililere göre kısıtlamalar, cephe hatlarının gerisindeki hedeflere yönelik saldırılarda kullanılan çok sayıda insansız hava aracını çalışamaz hale getirdi. Kiev ayrıca, Rus saldırılarını durdurmada kullanılan hava savunma sistemlerinin işleyişinin de aksadığını bildirdi. Böylece erişim tartışması, Ukrayna’nın sahadaki askeri kapasitesine ilişkin kaygıları da gündeme taşıdı.
ABD Başkanı Donald Trump, değişikliklerden sorumlu olduğunu başlangıçta reddetti. Geçen hafta yaptığı açıklamada, “Bunu yapan biri var mı bilmiyorum ama ben değildim ve Elon olduğunu da sanmıyorum” dedi. Trump, perşembe günü ise Starshield hizmetinin yeniden tam kapasiteyle çalıştığını söyledi.
Ancak Associated Press’e konuşan Avrupalı bir yetkili, sistemin henüz tamamen işler durumda olmadığını ifade etti. Bu açıklama, hizmetin normale dönüp dönmediğine ilişkin belirsizliği sürdürdü. Kısıtlamaların uygulanmasında nihai sorumluluğun kimde olduğu konusunda da tarafların açıklamaları birbiriyle örtüşmedi.
Trump yönetiminin diğer üyeleri de müdahale iddiasını reddetti. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, çarşamba günü ABD Başkanı’nın veya yönetimden herhangi bir kişinin sistemde değişiklik yapılmasını talep etmediğini söyledi. Buna karşılık Musk’ın kararların hükümet kontrolünde olduğuna ilişkin açıklaması ve Zelenskiy’nin SpaceX’i işaret etmesi tartışmayı açıkta bıraktı.
Gerilim, Rusya’nın geniş çaplı saldırılarının başlamasından yaklaşık beş yıl sonra ABD-Ukrayna ilişkilerinin en kötü dönemlerinden birinde yaşandı. Trump, Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarının ABD’de dizel maliyetlerini artırdığını öne sürdü. Bir analizde ise İran’a karşı yürütülen savaş ve Körfez’den petrol ihracatındaki kısıtlamaların küresel dizel arzını daha fazla etkilediği belirtildi. Tartışmalar sürerken Ukrayna’daki sivil kayıplar arttı; Starshield kısıtlamalarının sorumluluğu ise netleşmedi.
Yorumlar