ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından paylaştığı yapay zekâ ürünü bir görselle dikkat çekti: Trump’ın arkasında fırtınalı bir denizde ilerleyen İran bayraklı savaş gemileri ve görseldeki "Bu, fırtına öncesi sessizlikti" ifadesi öne çıktı.
Paylaşım, ABD ile İran arasındaki askeri ve siyasi gerilimin yeniden yükseldiği bir döneme denk geldi. ABD medyasında İran’a yönelik saldırıların yakında yeniden başlayabileceğine dair iddialar yer alırken, Trump’ın görseli gerilimi tırmandıran sembolik bir hamle olarak değerlendirildi.
Diplomasi cephesinde ise Pakistan arabuluculuğuyla iletilen İran'ın Washington'a sunduğu yazılı teklife ABD yönetimi yanıt verdi. İran basını, Tahran'ın teklifinin iki aşamalı bir müzakere sürecine dayandığını ve ilk aşamanın tüm cephelerde savaşı sona erdireceğini aktardı; ikinci aşamada ise nükleer meseleyle ilgili görüşmelerin başlayacağı belirtildi. Haberlere göre ABD teklifin bu çerçevesini reddetti ve özellikle nükleer konuda baskıcı tutumunu sürdürdü.
Stratejik çapta bir diğer gelişme Hürmüz Boğazı'na ilişkin oldu. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, boğazdaki gemi trafiğini yönetmek üzere yeni bir geçiş mekanizması hazırlandığını ve yakında açıklanacağını bildirdi. Azizi, söz konusu düzenlemeden yalnızca ticari gemilerin ve İran ile iş birliği yapan tarafların yararlanacağını ve bu hizmetler için ücret alınacağını söyledi.
İran devlet televizyonu da bazı Avrupa ülkelerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için Tahran ile görüşmeler yürüttüğünü duyurdu; haber, Doğu Asya ülkelerinden sonra Avrupa ülkelerinin de Devrim Muhafızları donanmasından geçiş izni almak üzere müzakerelere başladığı yönünde bilgi verildiğini aktardı. Bahsedilen Avrupa ülkelerinin hangileri olduğuna dair ayrıntı paylaşılmadı.
Arka plan olarak, 28 Şubat'ta ABD-İsrail ortak saldırılarıyla başlayan çatışma sonrası İran Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapatmış, bu adım petrol fiyatlarında sert artışa neden olmuştu. 8 Nisan'da varılan ateşkesin ardından Pakistan arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonuçsuz kalınca Trump 13 Nisan'da deniz ablukası kararı almış ve Hürmüz Boğazı'na giriş-çıkış yapan İran bağlantılı gemilere müdahale etmeye başlamıştı. 17 Nisan'da İran, ateşkes süresince sınırlı bir açılım duyurmuş, ancak ABD'nin ablukaya devam etmesi sonrası yeniden kısıtlamalar getirildiğini açıklamıştı.
Yorumlar