Troya’da yürütülen kazılarda, yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt ile 4 bin 500 yıllık insan biçimli bir idol başı gün yüzüne çıkarıldı. Arkaik Dönem’e tarihlenen flüt, 160 yılı aşkın süredir devam eden Troya kazılarında bulunan ilk ve tek müzik aleti olarak kayda geçti.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, buluntuları Bakanlığın izin ve destekleriyle Geleceğe Miras Projesi kapsamında sürdürülen 2026 yılı kazılarına ilişkin paylaşımında duyurdu. Ersoy, flütün Troya’daki müzik kültürüne dair doğrudan arkeolojik kanıt sunduğunu belirtti.
Arkaik Dönem yerleşim dolgusunda ortaya çıkarılan flüt, yaklaşık MÖ 750-480 yılları arasına tarihleniyor. Bu dönemde müzik, dini ritüellerin yanı sıra sosyal ve kamusal yaşamda da önemli bir yer tutuyordu. Buluntu, Troya’da bu dönemde müzik kültürünün varlığına ilişkin somut bir iz sunuyor.
Flütün gövdesine bağlanan kafa kısmının korunmuş olması, eserin yapısının ve işlevinin değerlendirilmesine katkı sağlayacak. Organik malzemelerden üretilen çalgıların günümüze ulaşmasının güç olması, buluntuyu ayrıca önemli kılıyor. Dönemin üflemeli çalgıları arasında kemik ya da kamış boruların bir araya getirilmesiyle yapılan syrinx, yani panflüt de bulunuyordu. Bazı üflemeli çalgılar Dionysos kültü ve bununla bağlantılı ritüellerle ilişkilendiriliyordu.
Diğer buluntu olan insan biçimli idol başı, Troya II kent kapısı çevresindeki çalışmalarda bulundu. Yaklaşık MÖ 2 bin 500 yılına tarihlenen eser, Erken Tunç Çağı’na ait. Küçük boyutlu insan biçimli idoller, Batı Anadolu’nun MÖ 3. binyıl arkeolojisinde görülen karakteristik buluntular arasında yer alıyor.
Troya’da daha önce bulunan benzer örnekler ve bölgedeki diğer merkezlerden çıkarılan idoller; üretim ve kullanım geleneklerinin yanı sıra kültürel etkileşimlerin araştırılmasına katkı sağlıyor. Yeni idol başı da Troya’nın Erken Tunç Çağı’ndaki kültürü ve Batı Anadolu’nun sembolik dünyası hakkında bilimsel incelemelere yeni veri sunacak.
Ersoy, farklı dönemlere ait eserlerin bilimsel yöntemlerle araştırılıp korunacağını ve gelecek kuşaklara aktarılacağını ifade etti. İki buluntu, Troya’nın kültür ve sanat tarihine farklı dönemlerden yeni kanıtlar ekliyor.
Yorumlar