ABD Başkanı Donald Trump tarafından Hürmüz Boğazı’nda gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla başlatılan "Özgürlük Projesi" operasyonu, bir Körfez müttefikinin desteğini çekmesi üzerine yalnızca 36 saat içinde askıya alındı.
NBC News’e konuşan iki ABD’li yetkiliye göre kararda belirleyici etken, Suudi Arabistan’ın ABD ordusunun üslerini ve hava sahasını kullanmasına izin vermemesi oldu. İddiaya göre Riyad, Prens Sultan Hava Üssü’nün kullanımına ve Amerikan uçaklarının hava sahasından geçişine onay vermediğini bildirdi.
Yetkililer, bölgenin coğrafi koşulları nedeniyle hava sahası ve üs desteğinin operasyon için kritik olduğunu vurguladı. Habere göre Trump yönetiminin operasyonu başlatmadan önce bölgedeki müttefiklerini yeterince bilgilendirmemesi Körfez'de şaşkınlığa yol açtı; Beyaz Saray ise müttefiklerin önceden bilgilendirildiğini savundu.
Riyad ile Washington arasındaki telefon görüşmesinin, Trump ile Veliaht Prens Muhammed bin Selman arasındaki görüşmenin krizi çözmeye yetmediği, bunun üzerine operasyonun durdurulduğu bildirildi. Orta Doğulu bir diplomat ise ABD’nin Umman ile koordinasyonunun sosyal medya duyurusunun ardından kurulduğunu öne sürdü.
Operasyonun askıya alınmasının ardından diplomasi trafiği hızlandı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD tarafından sunulan yeni barış teklifinin değerlendirildiğini açıkladı. Süreçte Pakistan’ın arabulucu rol üstlendiği belirtilirken, Suudi bir kaynak olayların çok hızlı gelişmesinin süreci etkilediğini ve Riyad’ın Pakistan’ın arabuluculuğunu desteklediğini söyledi.
Bölgede diplomatik ve güvenlik dengeleri bu gelişmeyle birlikte yeniden tartışılmaya başladı. Operasyonun hızla durdurulması, ABD ile Körfez ülkeleri arasındaki koordinasyon mekanizmalarının önemini ve hava sahası ile üs aksesinin stratejik hassasiyetini gözler önüne serdi.
Yorumlar