Türkiye’nin çay üretimiyle öne çıkan kentlerinden Rize, yerel ürünlerini gastronomi, turizm ve sağlıklı yaşam alanlarıyla buluşturmayı hedefleyen yeni bir yaklaşım geliştiriyor. 6. GastronomiRize Günleri’nde “Sofrada Yaşayan Miras” temasıyla öne çıkan bu anlayış, üretimin tarladan sofraya uzanan yolculuğuna odaklanıyor.
Bu yaklaşımda gastronomi yalnızca yemek kültürüyle sınırlı görülmüyor; ürünlerin yetiştirilmesi, işlenmesi, tanıtılması ve yeniden değerlendirilmesi de çerçeveye dahil ediliyor. Yerel üretimin turizmle ve sürdürülebilir ekonomiyle ilişkilendirilmesi amaçlanıyor. Çay atıklarının yeniden üretime kazandırılmasına yönelik projeler de bu dönüşümün parçaları arasında yer alıyor.
Rize’nin öne çıkan ürünlerinden bal, farklı rakım ve bitki örtüsüne sahip bölgelerin özelliklerini yansıtıyor. Anzer ve Ayder başta olmak üzere kentte çeşitli ballar üretiliyor. Anzer balı coğrafi işaretli, Ayder balı ise menşe adıyla tescilli ürünler arasında bulunuyor. Kestane ve orman gülü gibi bitkilerin yer aldığı alanlarda farklı çiçeklerden elde edilen ballar da üretim çeşitliliğini artırıyor.
Kafkas melezi arıların da kullanıldığı üretimde, yöresel özelliklerin korunması ve kalite standartlarının geliştirilmesi hedefleniyor. Rize Arıcılar Birliği ve Rize Belediyesinin destekleriyle yürütülmesi planlanan çalışmalar kapsamında balların bilimsel verilerle desteklenmesi ve üretim süreçlerinin izlenebilir hale getirilmesi öngörülüyor. Premium ambalajlama ve markalaşma çalışmalarıyla ürünlerin pazarda daha yüksek katma değerle yer bulması da amaçlanıyor.
Planlanan çalışmalar, Rize ballarının geleneksel ve coğrafi değerlerinin yanı sıra sağlıklı yaşam alanındaki ürün gruplarında da konumlandırılmasını kapsıyor. Böylece yerel üretimin tanıtımının güçlendirilmesi ve ürünlerin farklı kullanım alanlarıyla buluşturulması hedefleniyor.
Gastronomi deneyiminin çay bahçelerinin dışına taşınarak mandalina bahçelerine uzanması da gündemde. Yaklaşık bir asırlık üretim geçmişine sahip Rize satsuma mandalinası bahçeleri, tarımsal değerlerinin yanında ziyaretçilere yönelik yeni deneyim alanları olarak değerlendiriliyor.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ziraat Fakültesinin uzun yıllara yayılan çalışmaları sonucunda Rize’ye özgü 9 satsuma mandalinası çeşidi tescil edildi. RTEÜ Yıldızı, Rizem, Pazarın Yıldızı, Senem, İyiderem, Derepazarım, Kuzey Yıldızı, Erten ve Derin adlarını taşıyan çeşitler için 2026’da sertifikalı fidan üretimine yönelik çalışmalar başlatıldı.
Yorumlar