1918’de İstanbul Tahtakale’de bir sabuncu dükkânında öldürülen gece bekçisi Kiyos’un cinayeti, gaz lambasında bulunan parmak izleri sayesinde çözüldü. Polis kayıtlarında parmak iziyle aydınlatılan ilk cinayet olarak anılan soruşturma, Osmanlı polisinin bilimsel inceleme yöntemlerinin öne çıktığı vakalardan biri oldu.
Birinci Dünya Savaşı’nın son yılında Tahtakale, İstanbul’un hareketli ticaret merkezlerindendi. 18 Ocak sabahı, Aris adlı kişiye ait sabuncu dükkânına gelen çalışanlar, gece bekçisi Kiyos’u kanlar içinde yerde buldu. Bıçaklanarak öldürüldüğü anlaşılan bekçi için Emniyeti Umumiye Müdürlüğü’ne haber verildi.
Olay yerinde görgü tanığı yoktu. Çevredeki diğer iş yerlerinin bekçileri de gece bir ses duymadıklarını ve kaçan birini görmediklerini söyledi. Polis, saldırının para ya da değerli eşya çalmak amacıyla yapılmış olabileceği ihtimalini değerlendirirken dükkânda yeniden inceleme başlattı.
Eminönü Komiserliği’nden bir yetkilinin önerisiyle, birkaç yıl önce kurulan Daktiloskopi Şube Reisliği olay yerine çağrıldı. Emniyeti Umumiye Müdüriyeti’nde görevli Yusuf Cemil Bey, saldırganın dokunmuş olabileceği eşyaları araştırdı. İncelemede dükkânı aydınlatmak için kullanılan gaz lambası dikkatini çekti.
Lambanın cam yüzeyinde parmak izleri bulan Yusuf Cemil Bey, dönemin yöntemleriyle izleri belirginleştirip kayıt altına aldı. İnceleme sonucunda üç parmak izi tespit edildi. İzlerin cinayetle bağlantısı henüz kesin değildi; ancak polis, bunları şüphelinin kimliğine ulaşmak için kullanılabilecek fiziksel deliller olarak değerlendirdi.
Osmanlı polisinde parmak izi çalışmaları 1910’lu yıllarda kurumsallaşmaya başlamıştı. İstanbul Polis Müdüriyeti bünyesindeki daktiloskopi biriminde, daha önce parmak izi alınan kişilerin kayıtları tutuluyordu. Yusuf Cemil Bey, lambadan elde edilen izleri bu arşivdeki örneklerle karşılaştırdı.
Bilgisayarlı sistemlerin bulunmadığı dönemde karşılaştırma; çizgiler, kıvrımlar ve çatallanma gibi ayırt edici özelliklerin incelenmesiyle yapılıyordu. Günler süren çalışmanın ardından gaz lambasındaki izlerle arşivde kayıtlı bir kişinin parmak izleri arasında eşleşme tespit edildi. Tahtakale soruşturması, parmak izi incelemesinin cinayet aydınlatmadaki önemini ortaya koydu.
Yorumlar