İsrailliler yarın sandık başına giderken, ülkenin en uzun süre görev yapan başbakanı Binyamin Netanyahu’nun iktidarda kalıp kalmayacağına karar verecek. Seçim, yalnızca hükümetin geleceği açısından değil, İsrail’in güvenlik ve siyaset yönelimi bakımından da önemli görülüyor.
Bu, 7 Ekim 2023’teki saldırıdan bu yana düzenlenen ilk genel seçim. Saldırı, İsrail tarihinin en ölümcül güvenlik zaafı olarak nitelendiriliyor. Ardından Gazze’ye yönelik saldırılar ile Lübnan ve İran’da yaşanan savaşlar, ülke nüfusunun büyük bölümünü seferber ederken İsrail’in uluslararası alanda daha da yalnızlaşmasına yol açtı.
Seçmenler için sandık, 7 Ekim’deki başarısızlıklara tanıklık eden yönetimin performansını değerlendirme fırsatı. Oylama, çatışmalar sürerken ülkeyi kimin yönetmesi gerektiği ve artan askerlik yükünün sorumluluğunu kimin üstleneceği sorularını da gündeme taşıyor.
Görev süresini tamamlamak üzere olan Netanyahu hükümeti, onlarca yıl sonra dört yıllık görev süresini eksiksiz tamamlayan ilk hükümet oldu. Netanyahu, İsrail’i daha önce görülmemiş ölçüde milliyetçi ve dini bir çizgiye taşıyan aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks ortaklara dayanarak iktidarını sürdürdü.
Başbakan, yolsuzluk suçlamalarıyla yargılanırken görevde bulunan ilk İsrail başbakanı oldu. Hükümetinin Yüksek Mahkeme’yi ve iktidarı denetleyen diğer mekanizmaları zayıflatmayı amaçlayan yargı reformu girişimi ise 2023’te kitlesel protestolara yol açtı. Bu tartışmalar, seçim öncesindeki siyasi ayrışmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.
İsrail’de seçmenler bireysel adaylara değil, parti listelerine oy veriyor. Milliyet, din, etnik köken ve ideoloji bakımından bölünmüş toplumda çok sayıda parti yarışıyor; hükümetin kurulması da koalisyon görüşmelerine bağlı. Bu nedenle sandıktan çıkacak tablonun netleşmesi haftalar sürebilir.
Anketler, ne Netanyahu’nun ittifakının ne de muhalefetin tek başına parlamentoda çoğunluğu elde etmesinin muhtemel olduğunu gösteriyor. Seçimin temel sorusu, İsrail’in mevcut siyasi yönünü sürdürüp sürdürmeyeceği. Ancak sonuç, mevcut krizi çözmek yerine yeni bir siyasi belirsizlik dönemini başlatabilir.
Yorumlar