Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 14 Kasım UNESCO Uluslararası Kültür Varlığı Kaçakçılığıyla Mücadele Günü dolayısıyla yayımladığı mesajda vatandaşlara kültürel mirası koruma çağrısı yaptı. Ersoy, kaçak kazıların ve eserlerin ait oldukları bağlamdan koparılmasının geçmişe dair bilimsel bilgileri geri dönülmez biçimde yok ettiğini belirtti.
Anadolu’nun binlerce yıllık hikâyesine dikkat çeken Ersoy, her kültür varlığının bu hikâyenin eşsiz bir parçası olduğunu vurguladı. Kaçak kazılarla tahrip edilen alanların ve yerinden koparılan eserlerin geçmişle kurulan bağı zedelediğini ifade eden Bakan, mirasın gelecek nesillere eksiksiz aktarılması için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
Ersoy, kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede güvenlik güçleri, gümrük teşkilatı ve adli makamlarla iş birliği yürütüldüğünü aktardı. Yurt dışına yasa dışı yollarla çıkarılan eserlerin iadesi için uluslararası hukuk mekanizmalarının, bilimsel araştırmaların ve diplomatik girişimlerin birlikte kullanıldığını belirtti.
UNESCO öncülüğündeki uluslararası çalışmalara katkı sunduklarını kaydeden Ersoy, kültürel mirasın korunmasında ülkeler arası iş birliği ve ortak sorumluluğun önemini vurguladı. Mücadelenin en büyük güvencelerinden birinin toplumsal duyarlılık olduğunu belirten Bakan, vatandaşları kaçakçılığa karşı sessiz kalmamaya ve kültürel mirasa sahip çıkmaya davet etti.
Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, 2002-2026 yılları arasında yurt dışından Türkiye’ye getirilen kültür varlığı sayısı 13 bin 574’e ulaştı. Yalnızca 2026 yılında 126 kültür varlığı ülkeye kazandırıldı. Bakanlık, yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan eserlerin tespiti ve iadesi için uluslararası çalışmalarını sürdürüyor.
Mücadelede öne çıkan gelişmelerden biri, ABD makamlarıyla yürütülen iş birliği sonucunda 100 kültür varlığının Türkiye’ye iade edilmesi oldu. İade edilen eserler arasında Tokat Horoztepe kökenli 40 Erken Tunç Çağı eseri ile Burdur Düver kökenli 44 Arkaik Dönem eseri de yer aldı.
Yorumlar