Yeni araştırma, Güney Avustralya kıyılarında geçen yıl başlayan ve yüz binlerce deniz canlısının ölümüne neden olan çevre felaketinin sebebini belirledi: Karenia cristata adlı mikroalg türü.
Mart ayında Waitpinga Plajı civarına tuhaf bir köpüğün vurmasıyla başlayan sürede balıklar, ahtapotlar, denizatları, kuşlar ve deniz memelileri dahil yüz binlerce canlı kıyıya vurdu. Bölgedeki sörfçüler ve yerel halk ise denizdeki köpükle temas sonrası öksürük, boğaz ağrısı ve bulanık görme gibi şikâyetlerle hastanelere başvurdu. Olay, bölgeye hem çevresel hem de ekonomik ve halk sağlığı açısından ağır bir yük getirdi.
Sidney Teknoloji Üniversitesi'nden Dr. Shauna Murray ve ekibinin Nature Ecology & Evolution dergisinde yayımlanan çalışmasında, araştırmacılar laboratuvarda Karenia cristata örnekleri yetiştirdi ve toksin seviyelerini ölçtü. Elde edilen veriler, bu mikroalgunun bilinen diğer zararlı türlerden katbekat daha yüksek miktarda zehir ürettiğini ortaya koydu. Araştırma, söz konusu türün; bilinen en zehirli ikinci mikroalg türünden bile yaklaşık 10 kat daha güçlü olduğunu belirtti.
Laboratuvar bulguları, 2025 ve 2026'daki kitlesel deniz hayvanı ölümleri ve o dönemde bölgeden alınan su örneklerindeki yosun yoğunluğuyla uyumlu bulundu. Araştırmacılar, brevetoksin adı verilen ve sinir sistemini felç eden bu toksinin, türün en belirgin tehlikesi olduğunu vurguluyor.
Olayın başlamasından yaklaşık 15 ay sonra bile zararlı yosun patlamasının bölgede tamamen ortadan kalkmadığı, bilim insanlarının türün soğuk sularda da yaşayabildiğini ve benzer kıyı koşullarına sahip diğer bölgelerde de çoğalma riski taşıdığı konusunda uyarıda bulunduğu bildirildi. Bu durum, sadece bölgesel ekosistemler için değil, küresel deniz sağlığı ve kıyı ekonomileri açısından da potansiyel bir tehdit oluşturuyor.
Araştırmacılar şimdi Karenia cristata'nın ani ve kontrolsüz çoğalmasına yol açan çevresel faktörleri ve zehir üretim mekanizmasını çözmek için çalışmalarını sürdürüyor. Çalışmanın sonuçları, benzer kıyılarda izleme ve hızlı müdahale gerekliliğini ortaya koyuyor.

Yorumlar