İsrailli stratejist Shay Gal'ın analizine göre, Doğu Akdeniz'de İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Türkiye'ye karşı yeni bir askeri ve siyasi doktrin üzerinde tartışıyor. Raporda Washington'a duyulan güvenin azaldığı ve bölge aktörlerinin kendi güvenlik mekanizmelerini güçlendirmek istediği vurgulanıyor.
Analizde, eski ABD yönetimi örneğiyle Washington'un çıkarları doğrultusunda müttefiklerini göz ardı edebildiği belirtiliyor. Gal'a göre bu durum, Atina, Lefkoşa ve Tel Aviv'i kendi göbeğini kendisinin kesmesi gerektiği sonucuna götürdü ve yeni arayışlara itiyor.
Gal, Türkiye'nin bölgesel politikalarını bir kriz olarak değil sistematik bir yapı olarak tarif ediyor; Ege'den Suriye'ye, Kıbrıs'tan Libya'ya kadar uzanan etkileşimin tek bir stratejik çerçevede okunması gerektiğini savunuyor. Türkiye'nin İHA/SİHA kapasitesi, enerji aramaları ve Rusya ile kurduğu stratejik denge analizin merkezinde yer alıyor.
Rapor NATO'nun 5. maddesinin Türkiye'ye karşı işlevsiz kaldığını iddia ediyor ve bunun yerine Avrupa Birliği'nin Lizbon Antlaşması'nın 42.7 maddesinin harekete geçirilmesini öneriyor. Bu yaklaşım "Lizbon 2.0" olarak adlandırılıyor; sondajlar, hava sahası ihlalleri ve göç gibi konuların AB düzeyinde doğrudan saldırı kabul edilip ortak yanıt verilmesini içeriyor.
Analizin en tartışmalı kısmı ise askeri senaryolar: "Poseidon’un Gazabı" adı verilen plan, İsrail, Yunanistan ve GKRY arasında ortak bir askeri kapasite inşa ederek Türkiye'nin bölgedeki altyapı projelerini hedef alma, operasyonel menzilini daraltma ve KKTC'deki Türk varlığına karşı zorlayıcı yöntemler uygulama gibi adımlar öngörüyor. Rapor bu fikirleri doğrudan Türkiye karşıtı ve provokatif olarak sıralıyor.
Shay Gal'ın iddiaları bölgesel diplomaside gerilimleri artırma potansiyeli taşıyor. Analiz, Doğu Akdeniz'deki güç dengelerinin sadece deniz yetki alanı tartışmalarından ibaret olmadığını; bölgesel işbirlikleri, askeri kapasite inşası ve çok taraflı hukuk-politika alanlarının birbirine bağlı olduğunu gösteriyor. Bu tür planların hayata geçirilmesi, bölgesel istikrar ve diplomatik ilişkiler üzerinde belirleyici etkiler yaratabilir.
Yorumlar