Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından yargı süreçlerinde yapay zeka kullanımına ilişkin açıklanan proje, barolardan sert tepki aldı. Bakan Gürlek, vatandaşların avukat olmadan sistem üzerinden dava dilekçesi hazırlayabileceğini söyledi.
Gürlek, sistemin işleyişine ilişkin olarak, “Vatandaş ‘kira davası, nafaka davası, alacak davası’ gibi başlıkları girdiğinde, sistem kendisine örnek bir şablon sunacak. Yani avukat olmadan bir dava dilekçesi hazırlanabilecek” ifadelerini kullandı. Bu platformun, vatandaşlara örnek dilekçe sunacağı ve dava türünü seçmeye olanak tanıyacağı aktarıldı.
Bakan ayrıca adliyeye gitmeden online dava açılabildiğini hatırlatarak, geliştirilecek sistemin vatandaşlara dava sürecinde yol göstereceğini, hangi adımların izleneceğini, ne tür kararlar çıkabileceğini ve hangi delillerin sunulması gerektiğini de anlatacağını belirtti.
Gürlek sosyal medya paylaşımında projenin avukatlık mesleğinin yerine geçmeyeceğini vurguladı: “Yapay zeka uygulamaları, savunma makamını temsil eden avukatlık müessesine alternatif olarak değerlendirilemez. Amacımız, vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmak ve hukuk okuryazarlığını artırmaktır”. Adalet Bakanlığı kaynakları da çalışmanın hukuki süreçlerde vatandaşlara rehberlik edecek bir uygulama olarak tasarlandığını ve savunma makamının yerini almasının söz konusu olmadığını ifade etti.
Ancak aralarında İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere Diyarbakır, Antalya, Bursa, Adana ve Konya barolarının da bulunduğu toplam 78 baro ortak bir açıklama yayımlayarak projeye itiraz etti. Ortak metinde başlık olarak “Savunma hakkı yapay zekaya devredilemez” ifadesi kullanıldı.
Barolar, yapay zeka destekli uygulamaların savunma hakkının özüne müdahale edebileceğini belirtti. Açıklamada hukuki süreçlerin yalnızca teknik bir veri işleme faaliyeti olmadığı; bunun vicdani ve etik değerlendirme gerektirdiği vurgulandı. Barolar ayrıca avukatlık mesleğinin kanunla güvence altına alınmış bağımsız savunmayı temsil ettiğini hatırlatarak, vatandaşların avukat yardımı olmaksızın yapay zeka üzerinden hukuki destek almasının hukuk güvenliği açısından riskler barındırdığını ifade etti.
Yorumlar