Anayasa Mahkemesi, CHP'nin iptal başvurusu üzerine 7532 sayılı "Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" kapsamında getirilen bazı hükümlere ilişkin kararını Resmi Gazete'de yayımladı. Yüksek Mahkeme, kanundaki düzenlemelerin büyük bölümünü uygun bulmakla birlikte noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasına ilişkin düzenlemeyi ve Ceza Muhakemesi Kanunu'na eklenen bir bildirime ilişkin hükmü iptal etti.
Mahkeme, iptal edilen hükümler için uygulanacak ertelemeyi de belirleyerek, iptal kararlarının yürürlüğe girişini 9 ay sonra olarak kararlaştırdı. Karar metabında, genel olarak kanunların anayasaya uygun bulunmasının yanı sıra, söz konusu iki düzenlemenin eşik aşamadığı vurgulandı.
Noterlik Kanunu'nun 52. maddesinde yer alan ve noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasına ilişkin usul ve esasların Adalet Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceğini öngören hüküm AYM tarafından Anayasa'ya aykırı bulundu. Mahkeme, hangi iş ve işlemlerin tatilde yapılabileceğine ilişkin temel ilke ve esasların kanunda gösterilmediğini ve düzenleme yetkisinin doğrudan yürütmeye bırakıldığını belirtti.
Gerekçede, dinlenme hakkının Anayasa'nın 50. maddesiyle güvence altına alındığı hatırlatıldı. AYM, temel hak ve özgürlükleri sınırlayan düzenlemelerde çerçevenin kanunla konulması gerektiğini vurgulayarak, yönetmelikle düzenleme yetkisinin bu ilkeyle bağdaşmadığını ifade etti. Kararda ayrıca noterliğin serbest meslek olarak icra edildiği ancak bir kamu görevi olduğu hatırlatıldı ve izin günlerinde çalışma düzenlemesinin dinlenme hakkına sınırlama getirdiği kaydedildi.
Mahkeme, dinlenme hakkına getirilen sınırlamanın kanunilik şartını taşımaması nedeniyle sözü geçen ibarenin ve maddenin kalan kısmının da iptal edilmesi gerektiğini kararlaştırdı. Bu değerlendirme, yönetmelikle detay belirlenmesine bırakılan düzenlemenin tamamını kapsayacak şekilde uygulandı.
AYM ayrıca, aynı kanunla Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen; "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir" hükmünü de Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Kararda, sanığa yapılacak bildirimlerle ilgili usulün kanunda açıkça belirlenmesi gerektiği ve sadece müdafiye yapılacak bildirimin yeterli sayılmasının kabul edilemeyeceği vurgulandı.
Yorumlar