Yapay zekâ, orman altında kayıp Maya kentinin izlerini buldu
Pietro Miotti, NASA’nın LiDAR verilerini 48 yapay zekâ ajanıyla taradı. Meksika’daki ormanlık alanda meydan, platformlar ve piramit benzeri bir yükselti tespit edildi.
Araştırmacı Pietro Miotti, Meksika’daki ormanlık bir bölgede kayıp bir Maya yerleşiminin izlerini araştırmak için yapay zekâ araçlarından yararlandı. NASA’nın 2013 tarihli LiDAR verileri üzerinde çalışan 48 yapay zekâ ajanı, yaklaşık 1200 kilometrekarelik alanı taradı. İlk incelemelerde eski bir yerleşime işaret edebilecek arazi şekilleri belirlendi.
Miotti’nin fikri, günümüz teknolojisiyle unutulmuş antik bir yerleşim yerinin bulunup bulunamayacağı sorusuyla başladı. Gemini, ChatGPT, Claude ve Grok ile yaptığı sohbetler onu NASA’nın daha önce topladığı LiDAR verilerine yönlendirdi. Ardından araştırmacı, bu verileri geniş bir alanda incelemek üzere yapay zekâ ajanlarını görevlendirdi.
LiDAR, lazer ışınları kullanarak arazinin üç boyutlu haritasını çıkaran bir teknoloji. Yüzey şekillerini belirlemeye yardımcı olan bu yöntem, sık orman örtüsünün altında kalan biçimlerin uydu görüntülerinde görünmeyen izlerini ortaya çıkarabiliyor. Bu çalışmada da yıllar önce toplanan veriler, ağaçların gizlediği olası yapıların incelenmesini sağladı.
İlk taramalarda ajanlar, düz bir meydanı, platformları ve 8 ila 12 metre yüksekliğinde piramidi andıran bir yükseltiyi işaretledi. Bu şekiller, bölgede daha önce kayda geçmemiş bir arkeolojik alan bulunabileceği ihtimalini gündeme getirdi. Ancak arazi biçimlerinin tek başına yerleşimin niteliğini kesinleştirmediği vurgulanıyor.
Miotti, bulguları İspanyolca hazırladığı bir raporla Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsüne gönderdi. Kurumun 21 Ekim tarihli yanıtında, bildirilen konumda kayıtlı bir arkeolojik alan bulunmadığı aktarıldı. Bu yanıt, yapıların daha önce resmi kayıtlara geçmemiş olabileceği ihtimalini güçlendirse de keşfin doğrulandığı anlamına gelmiyor.
Bulguların neye işaret ettiğinin anlaşılması için arkeologların bölgede yerinde inceleme yapması gerekiyor. Arazide yapılacak çalışma, yapay zekâ ajanlarının belirlediği şekillerin gerçekten eski yapılara ait olup olmadığını ortaya koyabilir.
Şimdilik tespitler, NASA’nın LiDAR verileri ile yapay zekâ destekli taramanın araştırmacılara yeni bir inceleme alanı sunabileceğini gösteriyor. Olası yerleşimin doğrulanması halinde çalışma, yapay zekâ ajanlarının bilimsel araştırmalardaki rolüne dikkat çeken bir örnek olacak.