Tercüman-ı Ahval'in dijital arşivi Yozgat'ta canlanıyor

Emekli kütüphaneci Selahattin Öztürk, Türk basın tarihinin özel bir yer tutan Tercüman-ı Ahval'in dijital arşivini Yozgat'a kazandırmak için çalışmalar yürütüyor. Öztürk, gazetenin yayın hayatı boyunca yayımlanan toplam 792 sayının dijital kopyalarından 790'ını bir araya getirdiğini ve arşivin büyüklüğünün yaklaşık 3 bin 500 sayfa olduğunu belirtiyor.

Meslek hayatının büyük bölümünü kütüphanelerin süreli yayınlar bölümlerinde geçiren Öztürk, arşivinde Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait yaklaşık 800 bin gazete ve dergi kopyası bulunduğunu aktardı. Süreli yayınların dijitalleştirilmesi projelerinde aktif rol almış olan Öztürk, eksik kalan iki sayıyı temin edip koleksiyonu tamamlamayı planlıyor.

Tercüman-ı Ahval, Yozgatlı Agah Efendi ile Şinasi tarafından yayımlanmış ve şahıslar tarafından çıkarılan ilk Türkçe gazete olması nedeniyle Türk basın tarihinde özel bir yere sahip. Öztürk, gazetenin bu niteliğinin arşiv çalışmasının önemini artırdığını vurguladı ve koleksiyonun araştırmacılar için değer taşıdığını söyledi.

Agah Efendi'nin kökenine dair bilgiler de Öztürk'ün arşiv notları arasında yer alıyor: Sorgun ilçesinden gelen Çapanzade ailesine mensup olduğu belirtilen Agah Efendi, eğitim hayatında tıp öğrenimine başladığını ancak bunu yarıda bırakmış; bu süreçte İngilizce ve Fransızca öğrenmiş, devlet memuriyetine geçerek tercüme kaleminde çalışmış ve daha sonra bürokrasideki görevini sürdürürken Şinasi ile birlikte gazetenin yayımlanmasına katkı sağlamıştı.

Öztürk'ün uzun yıllara yayılmış süreli yayın deneyimi ve daha önce üstlendiği dijitalleştirme çalışmaları, farklı kütüphanelerdeki kopyalara ulaşmasına imkan verdi. Bu birikimle Yozgat'ta oluşturulacak dijital arşiv, hem Tercüman-ı Ahval'in korunması hem de gazetenin tarihsel araştırmalara açılması açısından önem taşıyacak.