Vivek Raman: TradFi'nin izinli blokzincir tutkusu 'çıkmaz yol'
Etherealize CEO'su Vivek Raman, bankaların tercih ettiği izne dayalı konsorsiyum zincirlerin birbirinden kopuk silolar yaratarak blokzincirin sunduğu likidite ve birlikte işlerlik potansiyelini azalttığını, açık bir taban gerektiğini söylüyor.
Vivek Raman, Etherealize'ın kurucusu ve CEO'su, geleneksel finansın (TradFi) tercih ettiği izne dayalı, kapalı blokzincirlerin (consortium chain) teknolojinin vaat ettiği faydaları erozyona uğrattığını savundu. Raman'a göre bu ağlar birbirleriyle konuşmayan silolar oluşturuyor ve ortaya çıkan rekabet "aşağı yönlü bir yarış"a neden oluyor.
Raman, Etherealize aracılığıyla kurumları Ethereum ekosistemine çekmeye çalışıyor. Ona göre Ethereum, milyarlarca dolarlık tokenize varlıkların ve pek çok DeFi uygulamasının temelini oluşturan bir ana ağ olarak işlev görüyor. Raman, kurumları izinsiz (permissionless) bir tabana yönlendirmenin işlem görünürlüğü ve tek bir yerde toplanmış likidite sağladığını vurguluyor.
Bu eğilim, Digital Asset’in Canton Network'ü, Circle’ın ARC programı ve Stripe’ın Tempo gibi tekrar canlanan izinli çözümlerle somutlaşıyor. Bu sistemler gizlilik ve azalmış karşı taraf riski vaat ederek geleneksel finans için cazip hale geliyor. Raman ise bunun yine daha önceden görülen bir döngü olduğunu; 2016'da R3 ve Hyperledger etrafında benzer hareketlerin yaşandığını hatırlatıyor. O dönem büyük bankaların hızla çekildiği örnekler olduğunu belirtiyor.
Raman, Ethereum ana ağını internetin temel protokolü HTTP'ye benzetiyor ve üzerine daha güvenli, izinli ve gizlilik odaklı katmanların kurulabileceğini söylüyor: "Bir taban katman olarak küresel, açık, izinsiz bir altyapıya ihtiyacınız var" diyor. Buna göre özel izinlemeyi uygulama veya L2 katmanında yapmak, birlikte işlerlik ve likiditeyi korumanın yolu.
Raman ayrıca, günümüzde blokzincir bilgisi ve dağıtık defter yaklaşımı eskisine göre ilerlediğini, ancak asıl sorunun piyasanın merkezsizleşme hedeflerine ne kadar önem verdiği olduğunu kaydediyor. Ona göre eğer temel açık katman bırakılırsa, kurumlar ihtiyaca göre üst katmanda özelleştirme yapabilir.
Sonuç olarak Raman, izinli konsorsiyum zincirlerin 2.0 versiyonunun birbiriyle yarışarak neticede bir "race to the bottom" yaratacağı uyarısını yineliyor ve piyasaya maksimum birlikte işlerlik ile likiditenin tek bir açık tabanda toplanmasının önemini vurgulayarak sözlerini tamamlıyor.