İsrail'in hastane haritası Gazze'de saldırı endişesini artırdı

İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ndeki önemli hastanelerin konumlarını gösteren bir harita yayımlaması, bölgede yeni bir askeri operasyon düzenlenebileceği endişelerini artırdı. Ordu, sağlık kuruluşlarının askeri amaçlarla kullanıldığını öne sürerken iddialarını destekleyen bağımsız biçimde doğrulanabilir kanıtları kamuoyuyla paylaşmadı.

13 Kasım'da yayımlanan haritada, Gazze'nin kuzeyinden güneyine uzanan sağlık altyapısının önde gelen merkezleri işaretlendi. Kemal Advan Hastanesi, Şifa Tıp Kompleksi, Kudüs Hastanesi, Nasır Tıp Kompleksi ve Avrupa Hastanesi haritada yer aldı. İsrail ordusu bu tesislerde silah depolandığını ve bazı bölümlerin askeri komuta merkezi olarak kullanıldığını savundu.

Filistinli sağlık yetkilileri ve hastane yönetimleri ise suçlamaları reddetti. Hastanelerin yaralıların tedavi edildiği, acil ameliyatların yapıldığı ve kronik hastaların yaşatılmaya çalışıldığı sivil sağlık merkezleri olduğunu vurguladı. Çatışmalardan korunmak isteyen binlerce yerinden edilmiş kişinin de hastanelere ve çevrelerine sığındığı belirtiliyor.

Haritanın yayımlanması tek başına yeni bir saldırı kararı alındığını göstermiyor. Ancak Filistinli kaynaklar, hastanelerin konumlarının ve askeri amaçla kullanıldıkları iddiasının olası baskın, kuşatma ya da hava saldırılarına gerekçe yapılabileceği kaygısını dile getiriyor. Bu tür bir gelişmenin hastaların yanı sıra sağlık çalışanlarını ve tesislere sığınan sivilleri de tehlikeye atabileceği ifade ediliyor.

Endişeler, Gazze'deki sağlık sisteminin ilaç, tıbbi malzeme, yakıt ve teknik ekipman sıkıntısı yaşadığı bir dönemde öne çıktı. Hastanelerin elektrik üretimi için yakıta erişiminin kısıtlanması, ameliyathaneler ve yoğun bakım ünitelerindeki hizmetleri de tehdit ediyor. Tesislerin tahliye edilmesi veya hizmet dışı kalması halinde ağır yaralılar, çocuklar, yaşlılar ve yoğun bakım hastaları daha büyük riskle karşılaşabilir; doğum, diyaliz ve bulaşıcı hastalıklarla mücadele hizmetleri de aksayabilir.

Hastaneler, sağlık çalışanları, hastalar ve yaralılar uluslararası insancıl hukuk kapsamında özel korumaya sahip. Bir sağlık tesisinin askeri amaçla kullanıldığı iddiası, tek başına o tesise saldırı düzenlenmesini hukuken meşru kılmıyor. Korumanın sona ermesi sıkı koşullara bağlı; gerekli durumlarda önceden uyarı ve sivillerin korunması yükümlülükleri sürüyor. Olası bir operasyonun ayrım gözetme, orantılılık ve ihtiyat ilkelerine uyması gerekiyor. Bu nedenle yayımlanan harita, hastanelerin meşru askeri hedef sayılması için tek başına yeterli değil.