Menü
HABER366
DÜNYA16 Kasım 2026 16:30

İran’dan nükleer tesis denetimine şart: Savaş kalıcı bitmeli

İran, savaş kalıcı biçimde sona ermeden ve kendi şartları karşılanmadan UAEA denetçilerinin hasar gören nükleer tesislere girişine izin vermeyeceğini açıkladı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, savaş kalıcı olarak sona ermeden ve Tahran’ın şartları yerine getirilmeden Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerinin nükleer tesislere giremeyeceğini söyledi.

Pazar akşamı bir televizyon programına katılan Garibabadi, UAEA’nın denetimlere yeniden başlama çağrısına yanıt verdi. İranlı yetkili, “İran'ın şartları yerine getirilene ve savaş kalıcı olarak sona erene kadar UAEA'ya tesislere erişim izni vermeyeceğiz” dedi.

Garibabadi, hasar gören tesislerde inceleme yapılması talebini de değerlendirdi. Bu girişimin “muhtemelen Amerikan silahlarının etkinliğini değerlendirmeyi amaçladığını” öne sürdü. Tahran’ın açıklaması, nükleer tesislere erişim konusunu bölgedeki çatışmaların sona ermesi ve ABD ile yaşanan gerilimle ilişkilendiriyor.

İran’daki nükleer tesislerin denetimi, geçen yıl İsrail ile yaşanan ve ABD’nin de İran’ın nükleer sahalarını vurduğu 12 günlük savaşın ardından askıya alınmıştı. 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in saldırılarıyla başlayan Orta Doğu savaşı sırasında tesisler yeniden hedef alındı.

UAEA denetçileri eylül ayında Buşehr nükleer santralini ziyaret etti. Ancak bombalanan Natanz, Fordo ve İsfahan gibi diğer tesislere erişim sağlayamadı. Böylece tesislerdeki denetimlerin kapsamı, çatışmaların ardından sınırlı kaldı.

Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nı yeniden ulaşıma açmak için Washington’dan dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını ve yaptırımların kaldırılmasını istiyor. İranlı yetkililer, ülkenin nükleer programına ilişkin müzakerelerin daha sonraki bir aşamada ele alınacağını belirtiyor.

Öte yandan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bu ayın başlarında İran’ın nükleer programı hakkında bilgi sağlayan kişilere 20 milyon dolara kadar ödül ve muhtemel bir yer değiştirme imkânı sunulduğunu bildirmişti. Denetimlerin yeniden başlayıp başlamayacağı, taraflar arasındaki siyasi ve güvenlik koşullarına bağlı görünüyor.