İran Hürmüz'de yeni deniz ulaşım modeliyle güzergahı değiştirecek

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Hürmüz Boğazı için Umman ile sağlanan mutabakat çerçevesinde Tahran'ın deniz ulaşımını yönetmek üzere "yeni bir model" üzerinde çalıştığını duyurdu. Garibabadi, planlanan güzergâhın büyük bölümünün İran karasularından, bazı bölümlerinin ise Umman karasularından geçeceğini söyledi.

Açıklamaya göre, boğazdaki kuzey güzergâhı Larak Adası yakınlarından geçen hat ve güneyde Umman açıklarındaki bir güzergâh geçici olarak kapatılacak. Garibabadi, yeni güzergâhın kullanımına ilişkin zamanlamanın 2 ila 4 ay veya daha uzun bir süreyi kapsayabileceğini belirtti.

Yetkili, bu adımın uygulama detayları ve yönetim modeline ilişkin çalışmaların sürdüğünü vurguladı. Planın teknik ve idari uygulamasıyla ilgili ayrıntıların ilerleyen dönemde netleşeceği ifade edildi.

Garibabadi ayrıca Washington yönetimine ilişkin sert eleştirilerde bulundu; ABD'yi, daha önce taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptındaki taahhütleri defalarca ihlal etmekle suçladı. ABD'nin haziran ayında imzalanan yükümlülüklerine dönmesinin Hürmüz'ün yeniden açılması için gerekli fakat tek başına yeterli olmayacağını da kaydetti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise daha önce İran ile Umman arasında planlanan güzergâhın coğrafi özellikleri konusunda mutabakata varıldığını, ve herhangi bir "üçüncü tarafın müdahalede bulunmaması" halinde tarafların yakın zamanda ortak bildiri yayımlayabileceğini belirtmişti.

Bu gelişme, Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin diplomatik tartışmaları yeniden alevlendirebilir; bölgesel aktörler ve deniz trafiği yöneticileri için uygulanacak yeni modelin hem güvenlik hem de lojistik boyutları önem taşıyor. Sürecin uluslararası yükümlülükler, taraflar arası güven ve üçüncü tarafların tutumuyla yakın ilişki içinde ilerleyeceği öngörülüyor.