Fransa'daki eğitim protestoları Avrupa'ya yayılan krize dönüştü

Fransa'da daha iyi eğitim koşulları talebiyle başlayan lise öğrencisi protestoları, haftalar içinde ülke geneline yayılarak sokak çatışmaları ve yağma olaylarıyla büyüdü. İspanya, İtalya, Portekiz ve Arnavutluk'ta da eylemlerin genişlediği bildiriliyor. Avrupa'daki protesto dalgası, kıtanın siyasi ve toplumsal dengelerine ilişkin kaygıları artırıyor.

Fransız öğrenciler kalabalık sınıflardan, yetersiz öğretmen kadrolarından ve bakımsız lise binalarından şikâyet ediyor. Özellikle düşük gelirli mahallelerdeki okullarda personel ve bina sorunlarının belirgin olduğunu savunan gençler, eğitim sistemine daha fazla kaynak ayrılmasını talep ediyor. Okullardaki abluka ve gösteriler üç haftadan uzun süredir devam ediyor.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Başbakan Lecornu hükümetinin taleplere haftalardır çözüm üretememesiyle eylemler ülkenin farklı kentlerine yayıldı. Öğrencilerin çağrılarına toplumun başka kesimlerinden katılım olurken, polisin müdahaleleri de protestoların büyümesine ve şiddetin artmasına eşlik etti. Paris, Lyon, Lille ve Strasbourg'da araçlar ateşe verildi, sokaklarda olaylar yaşandı.

Fransız polisi hafta sonu boyunca Paris'te 855, Marsilya'da 101, Lyon'da 199 kişiyi gözaltına aldı. Ülkenin geri kalanındaki gözaltı sayısı ise 2 bin 400 olarak açıklandı. Yetkililer, binlerce iş yerinin hasar gördüğünü veya yağmalandığını bildirdi.

Macron, protestolara “radikal aşırı sol grupların” öncülük ettiğini ve eylemcilere çok sayıda suçlunun karıştığını öne sürdü. Buna karşılık lise ve üniversite öğrenci örgütleri bu hafta için yeni gösteri çağrısı yaptı. Ulusal Lise Öğrencileri Koordinasyon grubu da gençleri sokağa çıkmaya davet ederek ablukaların ve eylemlerin sürmesini destekledi.

Fransa'daki gerilim, eğitim taleplerinin ötesinde, sosyal adaletsizlik ve sosyal devlet anlayışına ilişkin tartışmaların yeniden öne çıkmasına yol açtı. 2018'de bu başlıklarla ortaya çıkan Sarı Yelekliler hareketi de “Macron gitmeli” sloganıyla ülke çapında gösteriler düzenleyeceğini duyurdu. İspanya, İtalya, Portekiz ve Arnavutluk'taki eylemlerin büyümesi, protesto dalgasının Avrupa genelindeki etkisini artırıyor; ancak bu ülkelerdeki gösterilerin nedenleri hakkında verilen bilgiler sınırlı.