Dünya’nın dönüş hızı değişti: Bilim insanları nedeni resmen açıkladı
Viyana Üniversitesi ve ETH Zurich’in ortak çalışması, Dünya’nın dönüş hızındaki değişimin son 3,6 milyon yılda eşi görülmemiş düzeye ulaştığını; başlıca nedenin insan kaynaklı buzulların erimesi olduğunu ortaya koydu.
Yeni bir araştırma, Dünya’nın dönüş hızında gözlemlenen değişimin son 3,6 milyon yılda eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Viyana Üniversitesi ile ETH Zurich araştırmacılarının yürüttüğü çalışmaya göre bu hızlı değişimin başlıca nedeni, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle hızlanan kutup buzu erimeleri. Bilim insanları bunun günlerin uzamasına yol açtığını belirtiyor.
Çalışma kapsamında milyonlarca yıl öncesine ait okyanus kayıtları ayrıntılı biçimde incelendi. Araştırmacılar, geçmişte de Dünya’nın dönüş hızında dalgalanmalar olduğunu ancak günümüzdeki sürecin hem yön hem de hız bakımından son 3,6 milyon yıllık dönemde görülen en güçlü değişimlerden biri olduğunu kaydetti.
Uzmanlar, geçmişteki değişimlerin çeşitli doğal nedenlere bağlı şekilde gerçekleştiğini vurguluyor. Ancak bugünkü sürecin farkı, erimenin insani etkenlerle hızlanması ve bu hızın geçmişteki örneklerin önüne geçmiş olması olarak özetleniyor. Bu nedenle ilgili değişimin doğrudan iklim krizinin bir sonucu olduğu belirtiliyor.
Değişimin mekanizması, gezegen üzerindeki kütle dağılımının değişmesine dayanıyor. Grönland ve Antarktika’da depolanan dev buz kütleleri eridikçe okyanuslara karışıyor ve su, ekvatora doğru yayılıyor. Araştırmacılar bu durumu artistik bir buz patencisinin dönüş hareketine benzetiyor: Bir patenci kollarını açtığında dönüşü yavaşlar; benzer şekilde kütlenin farklı bölgelere yayılması gezegenin dönüş hızını azaltıyor.
ETH Zurich Uzay Jeodezisi Profesörü Benedikt Soja, çalışmanın bulgularını çarpıcı bir örnekle anlattı ve değişimin boyutuna dikkat çekti. Araştırmanın sonuçları, iklim değişikliğinin yalnızca sıcaklıkları değil, aynı zamanda gezegenin fiziksel dinamiklerini de doğrudan etkilediğini gösteriyor. Bu bulgular küresel ölçekte izlenmeyi ve iklim politikalarının önemini bir kez daha gündeme getiriyor.
Araştırma, Dünya’nın dönüş dinamiklerindeki bu hızlanmanın izlenmesinin önemini vurguluyor ve uzun vadeli takiplerle sürecin nasıl evrileceğinin belirlenmesine ihtiyaç olduğunu gösteriyor. Çalışma, küresel iklim değişikliğinin gezegenin davranışında yol açtığı somut değişimleri bilimsel verilerle belgeleyen önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.