Bilim Dünyası Açıkladı: 'Kıyamet Balığı' Deprem Habercisi mi?

Bilim insanları, halk arasında "Kıyamet Günü Balığı" diye anılan dev kürek balığının depremleri önceden haber verdiğine dair doğrudan kanıt bulamadı. Kıyıya her vurduğunda büyük panik yaratan bu iddia, bilimsel incelemelerle sorgulandı.

Okyanusların karanlık derinliklerinde yaşayan ve nadiren görülen bu devasa deniz canlıları, yılan şeklinde bir gövdeye sahip olup sekiz metreye kadar ulaşabiliyor. Bu nadir görülen görüntüler sahil toplumlarında kolayca endişe yaratıyor.

Japon inançlarında 17. yüzyıldan beri büyük depremler ve tsunamilerle ilişkilendirilen bu mit, 2011'deki felaketten önce onlarcasının karaya vurmasıyla güçlenmişti. Yakın dönemde Ağustos 2024 ve Şubat 2025'te peş peşe görülen kıyıya vurma vakaları da bu efsaneyi yeniden gündeme taşıdı.

Yüzyıllardır süregelen bu inancı aydınlatmak için gerçekleştirilen kapsamlı araştırmalardan biri 2019'da yapıldı. Araştırmacılar depremler ile dev deniz canlılarının kıyıya vurma olayları arasındaki olası bağlantıyı inceledi ve iki olay arasında doğrudan bir ilişki olduğuna dair kanıt bulamadı.

Bilim insanları, halkın bu iki durum arasında kurduğu bağlantıyı büyük ölçüde hayali bir bağ olarak nitelendirdi. Ekolojik sismoloji alanında eski bir uzman ve kar amacı gütmeyen e-PISCO kuruluşunun direktörü olan Kiyoshi Wadatsumi, konunun biyolojik ve jeolojik arka planına dair önemli bir ayrıntıya dikkat çekmişti; bu da iddianın basit folklorik kökenlerini hatırlatıyor.

Sonuç olarak, dev kürek balığının kıyıya vurması halk arasında paniğe yol açsa da mevcut bilimsel kanıtlar bunu bir deprem erken uyarısı olarak desteklemiyor. Bölgede yaşayanlar için en güvenilir yol, jeolojik ve sismik izleme verilerine dayanan bilimsel değerlendirmelerdir; efsaneler ise toplumsal algıyı ve afet bilincini etkilemeye devam ediyor.