Ayasofya’nın kuzeydoğu minaresinde restorasyon tamamlandı

Ayasofya-i Kebir Camii’nin kuzeydoğu minaresinde yürütülen ikinci etap restorasyon çalışmaları tamamlandı. Uzun süren titiz müdahalelerin ardından iskelelerin sökülmesiyle minare yeniden ayağa kaldırıldı ve çalışma süreci sonlandırıldı.

Minarenin bugünkü formunun 16. yüzyılda II. Selim döneminde şekillendiği biliniyor. Yaklaşık 65 metre yüksekliğindeki yapı; kaide, pabuç, gövde, şerefe, petek ve külah bölümlerinden oluşuyor ve tarih boyunca farklı dönemlerde onarımlar gördü.

2024 yılında başlatılan restorasyon öncesi yapılan sayısal analizler minarenin deprem dayanımının yetersiz olduğunu ortaya koydu. Bilim kurulunun kararıyla üst bölümlerde kısmi söküm ve yeniden yapım, alt kısımlarda ise güçlendirme çalışmaları ağırlık kazandı.

Çalışmalar başlamadan önce minare detaylı şekilde belgelendi; analitik rölöve ve hasar tespitleri yapıldı. Söküm süreci kontrollü yürütülerek 411 taş ve 26 sıra basamak ayrı ayrı ayrıştırıldı ve kayıt altına alındı. Kullanılabilir durumdaki taşlar yeniden değerlendirildi, eksik parçalar Süloğlu’ndan temin edilen malzemelerle tamamlandı.

Hasarlı bölümlerde çürütme ve tümleme işlemleri uygulandı; yüzeylerde gerekli onarım ve güçlendirme müdahaleleri gerçekleştirildi. Minarenin genelinde hem yatay hem dikey doğrultuda paslanmaz çelik elemanlarla güçlendirme sağlanarak yapının günümüz deprem yönetmeliklerine uygun statik dengesi hedeflendi.

Külah bölümündeki ahşap elemanlar restore edilip yeniden kullanıma hazır hale getirildi. Kurşun kaplamalar yenilenirken, bakır alem onarılarak altın varakla kaplandı ve yerine yerleştirildi. Yapılan müdahalelerde tarihi dokunun korunması esas alındı ve mümkün olan taşlar yeniden kullanıldı.