Atatürk'ün Grew'le Fransızca diyaloğu ilk kez gün yüzüne çıktı
Atatürk'ün 1930'da ABD halkına seslendiği görüntüler yeniden yayımlandı. Konuşma öncesinde Büyükelçi Joseph Grew'le yaptığı kısa Fransızca diyalog ise ilk kez paylaşıldı.
Mustafa Kemal Atatürk'ün 11 Kasım 1930'da ABD halkına hitap ettiği tarihi görüntüler, farklı arşiv kayıtları ve dönem fotoğrafları bir araya getirilerek yeniden yayımlandı. Görüntülerde, Atatürk'ün ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Joseph Grew'le konuşmasından kısa bir bölüm de ilk kez yer aldı.
Kayıtlar, Atatürk'ün ölümünden sekiz yıl önce Ankara'daki Gazi Orman Çiftliği'nde çekildi. Tarih araştırmacısı Ali Taner Tümer'in çalışmasıyla hazırlanan yeni versiyonda film görüntüleri, dönemin gazeteleri ve ulaşılabilen fotoğraflar birleştirildi. Görüşmenin farklı bölümleri daha önce çeşitli arşivlerde yayımlanmıştı.
Görüntülerin dikkat çeken anı, Atatürk'ün Amerikan halkına hitabından hemen önce yaşanıyor. Grew konuşmasını tamamladıktan sonra Atatürk, Fransızca olarak “Müsaadenizle birkaç şey söyleyebilir miyim?” anlamına gelen bir ifadeyle söz istiyor. Büyükelçi de Fransızca “Lütfen ekselansları” karşılığını veriyor. Atatürk, ardından konuşmasına Türkçe başlıyor.
Tümer, Atatürk'ün Büyükelçi Grew'le çiftliği gezerken Fransızca konuştuğu başka görüntülerin daha önce yayımlandığını, ancak hitaptan önceki kısa diyaloğun ilk kez paylaşıldığını belirtti. Tümer, bu nadir kaydın Atatürk'ün Fransızca bilgisine ışık tuttuğunu ve filme alınmış kıymetli bir an olduğunu ifade etti.
Cumhuriyet'in kuruluşunun yedinci yılında yapılan görüşme, Türkiye ile ABD arasındaki diplomatik ilişkiler bakımından da önem taşıyor. Atatürk, Amerikan halkına hitabında Türk milletinin demokratik karakterini “Türk milleti tab'en demokrattır” sözleriyle vurguladı; Amerikan demokrasisinin ulusal birliğin kurulmasındaki rolüne de değindi.
Konuşmada Türk ve Amerikan halkları arasındaki dostluk ile karşılıklı anlayış öne çıktı. Atatürk, iki millet arasındaki yakınlığın geçmişten gelen yanlış düşünce ve önyargıları giderebileceğini belirtti. İnsanlığın geçmişin hurafelerini geride bırakıp sulh ve huzura ulaşması gerektiğini dile getiren konuşmada, milletler arasında dostluk ve dünya barışı mesajı da yer aldı.