ABD'nin Suudi Arabistan'a nükleer zenginleştirme izni iddiası

AP haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın Suudi Arabistan'ın sivil nükleer programı kapsamında uranyum zenginleştirmesinin önünü açabilecek bir anlaşmayı onayladığı iddia edildi. İddiayı aktaran iki kaynak, anlaşmanın aynı gün kamuoyuna duyurulmasının beklendiğini söyledi.

Kaynaklar, anlaşmanın 30 yıl süreyle yürürlükte kalmasının öngörüldüğünü ve programın geliştirilmesinde ABD'li şirketlerin rol alabileceğini belirtti. Buna göre, iki ülkenin ortak yürüteceği bir çalışma sonrasında Suudi Arabistan'da bir uranyum zenginleştirme tesisi kurulmasının önü açılabilecek.

Ancak anlaşmanın Kongre'nin incelemesine sunulması bekleniyor ve burada bazı itirazlarla karşılaşabileceği kaydediliyor. Beyaz Saray ya da Riyad'dan iddiaya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı; haber ilk olarak The Wall Street Journal tarafından duyurulmuştu.

Kaynaklardan biri, anlaşmanın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) daha kapsamlı izleme, denetim ve doğrulama imkanı sağlayan Ek Protokol kapsamına dahil olmayabileceğini söyledi. Suudi Arabistan zaten UAEA üyesi olsa da, daha sınırlı denetim seçenekleri endişe yaratıyor.

Nükleer silah yayılmasını önleme alanında çalışan uzmanlar, bir ülkede santrifüjlerle uranyum zenginleştirmenin tesis edilmesinin ileride nükleer silah geliştirme yolunu açabileceğine dikkat çekiyor. Haber notları ayrıca hem Trump hem de eski Başkan Joe Biden döneminde benzer kapsamlı görüşmeler yürütüldüğünü hatırlatıyor.

Bölgesel ve diplomatik açıdan böyle bir adımın yankıları büyük olabilir; Suudi Arabistan'ın Körfez'deki konumu ve bölgesel güç dengeleri bakımından izleme, denetim ve şeffaflık tartışmaları şiddetlenebilir. İddiaya ilişkin resmi teyit gelene kadar sürecin Kongre ve uluslararası denetim mekanizmaları çerçevesinde nasıl ilerleyeceği izlenecek.