ABD ile İran arasında kritik mutabakat: 60 günlük geçici anlaşma

ABD merkezli Axiosun haberine göre Washington ile Tahran arasında 60 günlük geçici bir mutabakat zaptı üzerinde kritik bir gelişme yaşanıyor; duyurunun bugün yapılabileceği öne sürüldü. Haberde, söz konusu çerçevenin en önemli unsurlarından birinin İrana0petrol sektörüne yönelik yaptırımların müzakere süreci boyunca geçici olarak askıya alınması olduğu belirtildi.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı da muhtemel mutabakat zaptına ilişkin detaylar paylaştı. Ajansın aktardığına göre, düzenlemede petrol yaptırımlarının petrokimya ürünlerini de kapsayacak şekilde askıya alınması maddesi bulunabilir. Ayrıca metinde, tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesine ilişkin hükümler yer alıyor; bu kapsamda Lübnan dâhil olmak üzere çatışmaların durdurulması öngörülüyor.

Haberde yer alan diğer bir unsur ise İran yakınlarında konuşlu ABD askeri güçlerinin geri çekilmesi. Bu unsurun da mutabakat zaptının parçası olabileceği kaydedildi. Bu koşulların bir arada yer alması, bölgedeki doğrudan askerî gerilimin azaltılmasına yönelik adımlar niteliği taşıyor.

İsrail basını ise gelişmeden endişe duyuyor. Haaretz'in haberine göre Tel Aviv, ABD Başkanı Donald Trump'ın nükleer meselenin temel boyutlarını erteleyebilecek "sınırlı bir geçici anlaşma" imzalamasından tedirgin. İsrail'in öncelikli kaygıları arasında İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun kaldırılması, uranyum zenginleştirmesinin yasaklanması ve balistik füze programı gibi temel meselelerin bu tür bir metinde yeterince ele alınmaması yer alıyor.

Bu muhtemel mutabakat, kısa vadede yaptırımların gevşetilmesi ve bölgesel gerilimin düşürülmesi gibi etkiler yaratabilir; ancak notlarda da belirtildiği gibi, kalıcı bir çözüm veya nükleer programın tüm boyutlarının kapatılması anlamına gelmeyebilir. Gelişme duyurusu beklenirken, hem bölgesel aktörlerin hem de uluslararası kamuoyunun tepkileri belirleyici olacak.